D&O: OC podmiotów posiadających zarząd

D&O: OC podmiotów posiadających zarząd

Dla kogo przeznaczona jest polisa D&O?

Ubezpieczenie odpowiedzialności z tytułu zarządzania podmiotem zasadniczo
przeznaczone jest dla każdej osoby prawnej, w której do organów statutowych powołuje
i odwołuje się członków kierownictwa (zarząd, rada nadzorcza, prokurent) oraz gdzie
zatrudnia się (bez względu na formę – etat czy kontrakt) osoby pełniące kluczowe role w
organizacji, które samodzielnie w ramach posiadanych uprawnień lub pełnomocnictw
podejmują decyzje zarządcze np. dyrektor finansowy, główna księgowa, dyrektor
zarządzający, itp.

Zatem polisa ta skierowana jest w szczególności do spółek z o.o., spółek akcyjnych,
spółdzielni, wspólnot mieszkaniowych, spółek komunalnych, fundacji, stowarzyszeń,
instytutów badawczych, spółek wodnych, itp.

 

Katalog numerowanych literami od A do G ‚klauzul ubezpieczeniowych’ definiuje
istotniejsze zakresy ochrony.

Klauzule A i B stanowią podstawę polisy, są obligatoryjne i nierozłączne. Ich adresatem
są członkowie kierownictwa, którzy w ramach udzielonej ochrony otrzymują wsparcie w
sytuacji skierowanego przeciwko nim roszczenia, w związku z wykonywaniem przez nich
funkcji zarządczych i nadzorczych w ubezpieczonym podmiocie.

Zakres ochrony ubezpieczeniowej w każdym wypadku jest określony wyłącznie konkretną polisą ubezpieczenia wraz z ewentualnym aneksami i postanowieniami dodatkowymi oraz warunkami ubezpieczenia stanowiącymi integralną część danej umowy
ubezpieczenia.

Klauzule od C do G są komplementarne do A i B, co do zasady mogą być z nimi łączone
w dowolnej kombinacji — oczywiście z wyjątkiem szczególnych sytuacji wynikających z
oceny ryzyka. Zapewniają ochronę samemu podmiotowi – Ubezpieczającemu, dlatego
też klauzule tego rodzaju określane są na rynku ogólnym pojęciem ‚entity cover’ czyli
‚ochrona dla podmiotu’.

 

Są to kolejno:
• Klauzula C – Roszczenia pracownicze do podmiotu tzw. ‘employment practice’
• Klauzula D – Ochrona prawna podmiotu
• Klauzula E – Programy świadczeń pracowniczych
• Klauzula F – Papiery wartościowe
• Klauzula G – Utrata danych i dokumentów

Dzięki takiej konstrukcji ubezpieczenia ochroną objęci są zarówno kluczowi członkowie
kierownictwa (roszczenie przeciwko nim), jak i sama organizacja (roszczenie przeciwko
podmiotowi).

Jaką ochronę otrzymują menedżerowie w ramach klauzuli A i B?

Ochrona udzielana na ich podstawie obejmuje roszczenia skierowane bezpośrednio
przeciwko członkom kierownictwa, z tytułu szkód spowodowanych błędami
popełnionymi przy zarządzaniu lub w nadzorze. Szkoda może zostać wyrządzona w
majątku podmiotu, którym członek kierownictwa zarządza, jak również osobom trzecim
np. kontrahentom, wierzycielom, pracownikom itp.

W ramach ochrony pokrywane są (patrz § 10 ust. 2, 7 i 9 warunków ubezpieczenia):

1) Koszty obrony rozumiane jako:
(a) sądowe lub pozasądowe koszty, opłaty i wydatki (w tym koszty opinii lub porad
prawnych, podatkowych, eksperckich, arbitrażu, mediacji, a także udziału
świadków w postępowaniu sądowym)
(b) składkę (premię) zapłaconą za instrumenty finansowe służące wniesieniu
odwołania, apelacji lub kasacji od obciążenia odpowiedzialnością cywilną
(c) koszty korzystania z usług prawnika posiadającego uprawnienia do wykonywania
tego zawodu w kraju członka kierownictwa w celu interpretacji i zastosowania
porady prawnej otrzymanej od prawnika z innej jurysdykcji.

2) Odszkodowanie, czyli kwota wyrażona w pieniądzu jaką członek kierownictwa
zobowiązany jest zapłacić w związku z wniesionym przeciwko niemu roszczeniem
wskutek popełnienia przez niego czynu bezprawnego.
Czyn bezprawny oznacza popełniony lub rzekomo popełniony błąd lub zaniechanie, w
tym fałszywe oświadczenie, oświadczenie wprowadzające w błąd, pominięcie,
zlekceważenie, zniesławienie, oszczerstwo, naruszenie zobowiązań, nadużycie zaufania
lub przekroczenie pełnomocnictwa przez członka kierownictwa w związku z
wykonywaniem i pełnieniem przez niego obowiązków związanych z pełnioną funkcją.
Klauzula A uruchamiana jest w sytuacji, gdy roszczenie jest zgłoszone bezpośrednio do
członka kierownictwa, zaś klauzula B dotyczy sytuacji, gdy za członka kierownictwa.

 

Jakie możliwe obszary odpowiedzialności menedżera chroni polisa D&O?

Członkowie kierownictwa ponoszą odpowiedzialność cywilną na podstawie szeregu
przepisów ogólnych, jak i szczególnych. Nierzadko przepisy te zawarte są w ustawach
regulujących funkcjonowanie organizacji w konkretnej gałęzi gospodarki np. podmioty
lecznicze – ustawa o działalności leczniczej i ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, fundacje – ustawa o fundacjach, spółdzielnie
mieszkaniowe – ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych itd.Menedżerowie odpowiadają nie tylko za konsekwencje własnego działania i zaniechania
przy zarządzaniu i nadzorze w danym podmiocie, ale również mogą (określony krąg osób)
ponosić odpowiedzialność za zobowiązania samej organizacji w sytuacji, kiedy staje się
ona niewypłacalna, a egzekucja z majątku podmiotu jest bezskuteczna.

Do najważniejszych aktów prawnych regulujących odpowiedzialność menedżerską (patrz
dodatek do niniejszego opracowania) należą:
• Kodeks cywilny – odpowiedzialność na zasadach ogólnych
• Kodeks Spółek Handlowych – m.in. odpowiedzialność członków zarządu i rady
nadzorczej
• Prawo upadłościowe – odpowiedzialność za zobowiązania podmiotu
Przykładowe obszary odpowiedzialności:
• Odpowiedzialność za naruszenie przepisów podatkowych np. błędne rozliczanie
podatków, odsetki za zobowiązania podatkowe
Podstawa prawna: Ordynacja Podatkowa
• Odpowiedzialność za naruszenie zasad rachunkowości np. błędy w księgach
handlowych, dokumentacji finansowej
Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości
• Odpowiedzialność za zobowiązania kontraktowe np. naruszenie warunków
umowy z kontrahentem, zobowiązanie wobec wierzycieli
Podstawa prawna: Kodeks spółek handlowych, Kodeks cywilny, Ustawa Prawo
upadłościowe
• Odpowiedzialność za naruszenie praw osób trzecich np. praw pracowniczych
Podstawa prawna: Kodeks pracy, Kodeks cywilny
• Odpowiedzialność wobec spółki bądź udziałowców / akcjonariuszy spółki np.
zawarcie niekorzystnej umowy, przekroczenie pełnomocnictwa
Podstawa prawna: Kodeks spółek handlowych, Kodeks cywilny